आपत्कालीन सिझेरियन शस्त्रक्रियेदरम्यानही मातेला वेदनांचा त्रास नाही; एपिड्युरल अ‍ॅनेस्थेशियाच्या मदतीने यशस्वी प्रसूती
मातृत्व सेवेच्या क्षेत्रात एक महत्त्वपूर्ण यश संपादन करताना, हेडरी येथील लॉयड्स काली अम्माल मेमोरियल रुग्णालयात (LKAMH) एका गर्भवती महिलेची आपत्कालीन सिझेरियन शस्त्रक्रिया एपिड्युरल अ‍ॅनेस्थेशियाच्या मदतीने यशस्वीरीत्या करण्यात आली. या प्रक्रियेदरम्यान मातेला वेदनारहित आणि आरामदायी प्रसूतीचा अनुभव मिळाला. महिलेने 2.277 किलो वजनाच्या निरोगी बालकाला जन्म दिला.
प्रसूतीवेदना कमी करण्यासाठी आणि नैसर्गिक प्रसूतीचा प्रयत्न करताना सुरुवातीला महिलेला एपिड्युरल अ‍ॅनाल्जेसिया देण्यात आले होते. मात्र, गर्भजलाचे प्रमाण कमी असणे (ओलिगोहायड्राम्निओस), गर्भातील बाळाच्या वाढीवर मर्यादा येणे (Fetal Growth Restriction–FGR) तसेच बाळाच्या मानेभोवती नाळेचा एक वेढा असणे, अशा गुंतागुंती आढळून आल्या. त्यानंतर गर्भातील बाळाला त्रास होण्याची (Fetal Distress) लक्षणे दिसू लागल्याने वैद्यकीय पथकाने तातडीने लोअर सेगमेंट सिझेरियन सेक्शन (LSCS) करण्याचा निर्णय घेतला.
वैद्यकीय समन्वय आणि भूलशास्त्रातील कौशल्याचे दर्शन घडवत, यापूर्वी दिलेल्या एपिड्युरल अ‍ॅनेस्थेशियाचा प्रभाव शस्त्रक्रियेसाठी आवश्यक त्या पातळीपर्यंत यशस्वीरीत्या वाढविण्यात आला. त्यामुळे जनरल अ‍ॅनेस्थेशिया देण्याची आवश्यकता भासली नाही. परिणामी, शस्त्रक्रियेदरम्यान माता आरामदायी स्थितीत राहिली आणि तिला वेदनांचा अनुभव आला नाही.
ही घटना उच्च जोखमीच्या गर्भधारणेचे व्यवस्थापन करताना योग्य एपिड्युरल तंत्र, वेळेवर घेतलेले वैद्यकीय निर्णय आणि समन्वित सांघिक कार्य यांचे महत्त्व अधोरेखित करते. तसेच, मातृसुरक्षा आणि मातेच्या आरामाला प्राधान्य देणाऱ्या उपचारपद्धतीचे हे उदाहरण आहे.
हे यश सुरक्षित मातृत्व, सन्मानपूर्वक प्रसूती सेवा आणि रुग्णकेंद्रित उत्कृष्ट वैद्यकीय उपचार देण्याप्रती एलकेएएम रुग्णालयाची बांधिलकी अधोरेखित करते. गडचिरोलीच्या दुर्गम भागात स्थित असलेले हे रुग्णालय आदिवासी समाजासह आरोग्यसेवांपासून वंचित घटकांपर्यंत दर्जेदार आरोग्य सुविधा पोहोचविण्यासाठी सातत्याने प्रयत्नशील आहे. प्रगत वैद्यकीय सेवा संवेदनशीलतेने आणि रुग्णाच्या सन्मानाचे भान राखून उपलब्ध करून देण्यावर रुग्णालयाचा भर आहे.
या रुग्णाच्या उपचारांची जबाबदारी डॉ. प्रीती वर्मा (बुर्रीवार), सल्लागार स्त्रीरोगतज्ज्ञ (MBBS, MS OBGY, FRM, DRM, FMAS) यांनी सांभाळली. त्यांना वैद्यकीय पथकाची मोलाची साथ लाभली.
एलकेएएम रुग्णालयात प्रत्येक प्रसूती ही वैद्यकीय कौशल्यासोबतच सहानुभूती, विश्वास आणि माता व तिच्या कुटुंबीयांसाठी सकारात्मक अनुभव निर्माण करण्याची संधी असते.
